การอพยพของชาวไทดำเข้ามาสู่ดินแดนของประเทศไทยนั้น เกิดขึ้นตั้งแต่สมัยพระเจ้ากรุงธนบุรี ในปี พ.ศ.2322 เมื่อกองทัพไทยไปตีเวียงจันทน์ ได้กวาดต้อนผู้คนซึ่งเป็นชาวไทดำจากสิบสองจุไทมาอยูที่เวียงจันทน์ก่อนเข้าสู่ไทย ต่อมาในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น รัชกาลที่ 1 พ.ศ.2335 และในสมัยรัชกาลที่ 3 พ.ศ.2381 ก็มีการอพยพมาอีก 

    เดิมชาวไทดำที่ถูกเรียกว่า ชาวลาวโซ่ง ได้ตั้งถิ่นฐานอยู่ที่เมืองเพชรบุรี โดยเฉพาะบริเวณอำเภอเขาย้อย ซึ่งมีภูมิประเทศเป็นภูเขาคล้ายคลึงกับถิ่นฐานเดิมที่สิบสองจุไท แล้วได้มีการโยกย้ายถิ่นฐานไปตั้งหลักแหล่งทำกิน กระจายกันอยู่ในพื้นที่หลายจังหวัดของประเทศไทย

     ปัจจุบันชาวไททรงดำอาศัยอยู่ในจังหวัดต่างๆ ในประเทศไทย ได้แก่ ราชบุรี นครปฐม สุพรรณบุรี กาญจนบุรี ลพบุรี สระบุรี เลย นครสวรรค์ พิจิตร กำแพงเพชร พิษณุโลก สุโขทัย สมุทรสาคร เพชรบุรี ชุมพรและสุราษฎร์ธานี  สำหรับชาวไทโซ่งหรือไททรงดำในเขตภาคเหนือตอนล่าง ได้แก่ 

     1.  หมู่ที่ 4 บ้านหนองเนิน ตำบลหัวถนน อำเภอท่าตะโก หมู่ 2 บ้านไผ่สิงห์ ตำบลชุมแสง อําเภอชุมแสง หมู่ที่ 2 บ้านวังหยวก ตำบลบ้านแก่ง อำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์

     2.  หมู่ที่ 8 บ้านห้วยห้าง อำเภอวชิรบารมี หมู่ที่ 3 หมู่ที่ 8 บ้านคลองยาง ตำบลไผ่รอบ อำเภอโพธิ์ประทับช้าง จังหวัดพิจิตร

     3.  บ้านน้ำเรื่อง บ้านน้ำเรื่องเหนือ บ้านหอมตาล และบ้านหนองแม่ลอบ ตำบลท่าฉนวน อำเภอกงไกรลาศ จังหวัดสุโขทัย

     4.  บ้านท่าช้าง ตำบลคลองน้ำไหล อำเภอคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร

     5.  หมู่ที่ 2 บ้านวังพิกุล หมู่ที่ 3 บ้านดงข่อย หมู่ที่ 7 บ้านดงพลวง หมู่ที่ 8 บ้านวังสำโรง หมู่ที่ 9 บ้านดงไผ่ หมู่ที่ 10 บ้านดงจันทร์ หมู่ที่ 11 บ้านหนองตาสี หมู่ที่ 13 บ้านดงพลวง ตำบลวังพิกุล อำเภอวังทอง และบ้านคุยยาง อำเภอบางระกำ จังหวัดพิษณุโลก

     ไททรงดำมีลักษณะทางวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเอง เช่น ภาษาพูดและภาษาเขียน การแต่งกาย ขนบธรรมเนียมประเพณีและพิธีกรรมต่าง ๆ การดำรงชีวิตประจำวันยังคงผูกพันกับประเพณี พิธีกรรมและความเชื่อดั้งเดิมอยู่เป็นอันมาก ลักษณะทางสังคมของไททรงดำยังคงรักษาขนบธรรมเนียมจารีตประเพณีและพิธีกรรมไว้อย่างเคร่งครัด ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในความเป็นปึกแผ่นและการดำรงเอกลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์ 

     การแต่งกายของชาวไททรงดำ จะมีความแตกต่างกันบางส่วน ระหว่างเสื้อผ้าสำหรับใช้ในชีวิตประจำวัน กับเสื้อผ้าสำหรับใส่ในงานประเพณี หรือพิธีกรรม ทั้งชายและหญิงมักนิยมสวมใส่ด้วยผ้าฝ้ายสีดำย้อมมะเกลือหรือสีครามเข้มย้อมด้วยคราม ลักษณะเด่น คือ เสื้อสีดำที่สวมใส่ในพิธีกรรมหรือโอกาสพิเศษจะตกแต่งด้วยการใช้ผ้าไหมหลากสีชิ้นเล็ก ๆ เย็บติดเป็นลวดลายต่าง ๆ มีการใช้เศษกระจกชิ้นเล็ก ๆ ตรึงกับผ้า และปักให้เป็นลวดลายรูปเรขาคณิตหรือลายดอกไม้อย่างงดงาม ส่วนเครื่องประดับนิยมโลหะเงิน

-------------------

เรียบเรียงโดย นางสาววรรณชลี  กุลศรีไชย

ตรวจสอบข้อมูลโดย รศ.ทรงศักดิ์  ปรางค์วัฒนากุล

เรียบเรียงภาษาไทยโดย ผศ.ฐิติมา  วิทยาวงศรุจิ